Οι μάχες για να τεκμηριωθεί ιστορικά η ελληνική διάρκεια!
Ο ακαδημαϊκός και φιλόσοφος Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος εκοιμήθη προ ολίγων ημερών σε ηλικία 103 ετών. Οπως συνηθίζουμε να λέμε, έφυγε «πλήρης ημερών». Αλλά και η παιδεία του ήταν πλήρης. Πρώτον, διότι κάλυπτε όλο το φάσμα των ανθρωπιστικών επιστημών, με έμφαση στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία. Δεύτερον, διότι προσέφερε τα φώτα του για να δίνει απαντήσεις σε σημαντικά ερωτήματα σχετικά με την εθνική μας ταυτότητα...
Ο Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος έδωσε μάχες για να προστατευθεί η εθνική μας αυτοσυνειδησία και για να τεκμηριωθεί ιστορικά η ελληνική διάρκεια, από την αρχαία Ελλάδα μέσω του Βυζαντίου / Ρωμανίας μέχρι τον νεότερο και σύγχρονο Ελληνισμό. Οταν μια τηλεοπτική παραγωγή, ακολουθούμενη από συναφή δημοσιεύματα, αμφισβήτησε αυτή την ελληνική διάρκεια, ο σοφός ακαδημαϊκός αντέδρασε. Μεταξύ άλλων, απέστειλε μία επιστολή στην «Καθημερινή» της 28ης Ιανουαρίου 2010, στην οποία κατέγραφε πλούτο επιχειρημάτων. Τον ενόχλησε η προσπάθεια των δημιουργών της σειράς, οι οποίοι παρουσίαζαν το ελληνικό έθνος ως εξαφανισμένο επί Τουρκοκρατίας και τους δυτικούς διαφωτιστές ως «κατασκευαστές» της νεοελληνικής εθνότητας και ταυτότητας. Επειδή και σήμερα βλέπουμε στον εθνικό διάλογο για την Παιδεία να πρωταγωνιστούν διανοητές με παρόμοιες αποδομητικές απόψεις, θυμίζω μερικά από τα επιχειρήματα του εκλιπόντος:
«...Ο πρώτος μετά την Αλωση Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, απευθυνόμενος στους μοναχούς της Πάτμου, τονίζει προς αυτούς ότι με την περίσωση των ευρισκομένων στη μονή χειρογράφων της αρχαίας ελληνικής γραμματείας συμβάλλουν στην επιβίωση του υποδούλου Γένους.
... Στον 17ο αιώνα, ο Ελληνας επίσκοπος Βελιγραδίου έγραψε για τον σύγχρονό του φιλόσοφο Θεόφιλον Κορυδαλλέα ότι δεν υστερεί όχι μόνο των διάσημων τότε φιλοσόφων της Ιταλίας, αλλά και των ημετέρων φιλοσόφων της αρχαίας εποχής.
... Ο μέγας ζωγράφος Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, στον 17ο αιώνα, ονομάζεται για τους Ευρωπαίους "Ελ Γκρέκο", ο Ελληνας, με όσα ένδοξα υποβάλλει τότε η λέξη αυτή, ενώ και υπενθύμιζε την ύπαρξη του Γένους των Ελλήνων, μεγαλουργού άλλοτε και υποδούλου τότε.
... Ο Διονύσιος Σολωμός, στον "Υμνον εις την Ελευθερίαν", γραμμένον πριν υπάρξει ακόμη ελληνικό κράτος, όχι λοιπόν ως φερέφωνο της εκπαιδευτικής πολιτικής του, αναφέρεται σε "περασμένα μεγαλεία" και χαρακτηρίζει "σαν πρώτα αντρειωμένη" την ελευθερία, δηλαδή εμπνέεται από την ιστορική διάρκεια του ελληνικού έθνους.
... Η διαχρονική συνέχεια του ελληνικού έθνους, λοιπόν, είναι διάτορα μαρτυρημένη από την ιστορική πραγματικότητα και δεν είναι απλώς εφεύρημα του "ελληνικού ρομαντισμού", προς ιδεολογική στήριξη "εθνικών επεκτατισμών", όπως επιπόλαια γράφεται σε πρόσφατο δημοσίευμα...».
Προτείνω στους οπαδούς της επανασυγγραφής των σχολικών βιβλίων να ξαναδιαβάσουν τα κείμενα του Κων. Δεσποτόπουλου για την ελληνική διάρκεια, τα οποία επιβεβαιώνουν τον Κων. Παπαρρηγόπουλο, τον Κωστή Παλαμά και άλλους σπουδαίους.
Κωνσταντίνος Χολέβας
Πολιτικός Επιστήμων
Πηγή
Πηγή
Ο ακαδημαϊκός και φιλόσοφος Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος εκοιμήθη προ ολίγων ημερών σε ηλικία 103 ετών. Οπως συνηθίζουμε να λέμε, έφυγε «πλήρης ημερών». Αλλά και η παιδεία του ήταν πλήρης. Πρώτον, διότι κάλυπτε όλο το φάσμα των ανθρωπιστικών επιστημών, με έμφαση στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία. Δεύτερον, διότι προσέφερε τα φώτα του για να δίνει απαντήσεις σε σημαντικά ερωτήματα σχετικά με την εθνική μας ταυτότητα...
Ο Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος έδωσε μάχες για να προστατευθεί η εθνική μας αυτοσυνειδησία και για να τεκμηριωθεί ιστορικά η ελληνική διάρκεια, από την αρχαία Ελλάδα μέσω του Βυζαντίου / Ρωμανίας μέχρι τον νεότερο και σύγχρονο Ελληνισμό. Οταν μια τηλεοπτική παραγωγή, ακολουθούμενη από συναφή δημοσιεύματα, αμφισβήτησε αυτή την ελληνική διάρκεια, ο σοφός ακαδημαϊκός αντέδρασε. Μεταξύ άλλων, απέστειλε μία επιστολή στην «Καθημερινή» της 28ης Ιανουαρίου 2010, στην οποία κατέγραφε πλούτο επιχειρημάτων. Τον ενόχλησε η προσπάθεια των δημιουργών της σειράς, οι οποίοι παρουσίαζαν το ελληνικό έθνος ως εξαφανισμένο επί Τουρκοκρατίας και τους δυτικούς διαφωτιστές ως «κατασκευαστές» της νεοελληνικής εθνότητας και ταυτότητας. Επειδή και σήμερα βλέπουμε στον εθνικό διάλογο για την Παιδεία να πρωταγωνιστούν διανοητές με παρόμοιες αποδομητικές απόψεις, θυμίζω μερικά από τα επιχειρήματα του εκλιπόντος:
«...Ο πρώτος μετά την Αλωση Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, απευθυνόμενος στους μοναχούς της Πάτμου, τονίζει προς αυτούς ότι με την περίσωση των ευρισκομένων στη μονή χειρογράφων της αρχαίας ελληνικής γραμματείας συμβάλλουν στην επιβίωση του υποδούλου Γένους.
... Στον 17ο αιώνα, ο Ελληνας επίσκοπος Βελιγραδίου έγραψε για τον σύγχρονό του φιλόσοφο Θεόφιλον Κορυδαλλέα ότι δεν υστερεί όχι μόνο των διάσημων τότε φιλοσόφων της Ιταλίας, αλλά και των ημετέρων φιλοσόφων της αρχαίας εποχής.
... Ο μέγας ζωγράφος Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, στον 17ο αιώνα, ονομάζεται για τους Ευρωπαίους "Ελ Γκρέκο", ο Ελληνας, με όσα ένδοξα υποβάλλει τότε η λέξη αυτή, ενώ και υπενθύμιζε την ύπαρξη του Γένους των Ελλήνων, μεγαλουργού άλλοτε και υποδούλου τότε.
... Ο Διονύσιος Σολωμός, στον "Υμνον εις την Ελευθερίαν", γραμμένον πριν υπάρξει ακόμη ελληνικό κράτος, όχι λοιπόν ως φερέφωνο της εκπαιδευτικής πολιτικής του, αναφέρεται σε "περασμένα μεγαλεία" και χαρακτηρίζει "σαν πρώτα αντρειωμένη" την ελευθερία, δηλαδή εμπνέεται από την ιστορική διάρκεια του ελληνικού έθνους.
... Η διαχρονική συνέχεια του ελληνικού έθνους, λοιπόν, είναι διάτορα μαρτυρημένη από την ιστορική πραγματικότητα και δεν είναι απλώς εφεύρημα του "ελληνικού ρομαντισμού", προς ιδεολογική στήριξη "εθνικών επεκτατισμών", όπως επιπόλαια γράφεται σε πρόσφατο δημοσίευμα...».
Προτείνω στους οπαδούς της επανασυγγραφής των σχολικών βιβλίων να ξαναδιαβάσουν τα κείμενα του Κων. Δεσποτόπουλου για την ελληνική διάρκεια, τα οποία επιβεβαιώνουν τον Κων. Παπαρρηγόπουλο, τον Κωστή Παλαμά και άλλους σπουδαίους.
Κωνσταντίνος Χολέβας
Πολιτικός Επιστήμων
Πηγή
Η ανεξικακία του φιλοσόφου
Ο Κων. Δεσποτόπουλος ήταν πείσμων: Αρνείτο να κακολογήσει, αρνείτο να κακιώσει, αρνείτο να πικραθεί
«Με την εμψυχωτική ανάμνηση της δόξας της αρχαίας Ελλάδας, να υπάρχει ένα αίσθημα χρέους, ώστε να επιθυμούν να φαίνονται αντάξιοι των αρχαίων Ελλήνων. Επίσης, αποφεύγοντας έντονους διχασμούς να προσπαθήσουν και στο πεδίο της οικονομίας και στο πεδίο του πολιτισμού να δράσουν δημιουργικά. Νομίζω ότι υπάρχουν οι δυνάμεις να το κάνουν αυτό. Υπάρχουν άνθρωποι ικανοί να ζήσουν μια ζωή δημιουργική. [...] Η λέξη ευτυχία, ετυμολογικά, σημαίνει καλή τύχη. Δηλαδή, κάτι που δεν εξαρτάται από τον άνθρωπο, αλλά από τις περιστάσεις της ζωής του. Η λέξη που εκφράζει την ουσιαστική έννοια είναι η ευδαιμονία. Η ευδαιμονία προϋποθέτει ψυχική έξαρση του ανθρώπου, πνευματική ανάταση και, βεβαίως, σε μια τροχιά ηθική. Κατ' εμέ, για να είναι εφικτή για τον άνθρωπο, η ευδαιμονία πρέπει να έχει εξασφαλίσει τον βιοπορισμό του και να έχει καλές σχέσεις με τον περίγυρό του - και ενδεχομένως να έχει και δημιουργικές εξάρσεις».
Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος, από συνέντευξη που παραχώρησε στον υπογράφοντα για την «κυριακάτικη δημοκρατία», Οκτώβριος 2015.
Σμύρνη 8 Φεβρουαρίου 1913 - Αθήνα 7 Φεβρουαρίου 2016. 103 ενιαυτοί πληρωμένοι με εμπειρίες, αρετή, άθληση πνευματική και σωματική, και προσφορά στο κοινό καλό. Να είσαι καλός Ελληνας επί 103 χρόνια δεν είναι εύκολο σπορ. Ακόμα δυσκολότερο είναι να έχεις βαδίσει δίπλα σε τόσες παγίδες και να έχεις υπερπηδήσει τόσα εμπόδια, σκαρφαλώνοντας εν τέλει σε τόσο υψηλές ακαδημαϊκές και γνωστικές κορυφές και να παραμένεις ανεξίκακος.
Ο Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος, ο αδιαμφισβήτητος πρωταθλητής των ελληνικών γραμμάτων, με αποτυπωμένο ολόκληρο τον 20ό αιώνα στο πρόσωπο, στο κορμί, στην καρδιά και στον νου του, δεν είναι πια ανάμεσά μας. Μετέστη σε άλλες σφαίρες και δεν θα είναι πια δίπλα μας, όταν θα πρέπει να ακούμε κάτι από πρόσωπο σεβάσμιο, που θα μας φρενάρει στις κατηφόρες που αυτοβούλως επιλέγουμε, αλλά και σε αυτές που μας επιλέγουν για να συντριβούμε στα τέλη τους.
Για τον Δεσποτόπουλο μίλησαν και έγραψαν αρκετοί, σημαίνοντες και αρμοστοί. Οικείοι του, αλλά και εξοικειωμένοι με το έργο του. Μια πτυχή του χαρακτήρα του, όμως, που είχε κάνει μεγίστη εντύπωση στον ειλικρινώς υμέτερο ήταν η ανεξικακία του.
Φιλόσοφος
Ενας από τους άγραφους νόμους του απερίσκεπτου βίου είναι να αμελεί ο βροτός να συγχωρεί, να κατανοεί και να συμπάσχει. Περνώντας τα έτη, οι αδικίες (που είναι μαθηματικά βέβαιο ότι θα «χαριστούν» σε όλους) σωρεύονται δίχως να εξοφλούνται. Οι πικρίες και τα άγη κατακάθονται στα ελώδη ύδατα της μνησικακίας, δίχως να τύχουν του κατάλληλου καθαρμού. Οσο πιο έντονη η προσωπικότητα του ανθρώπου, όσο πιο οξυμένες οι δυνατότητές του και εκθεωμένο το Εγώ του, τόσο πιο θανατηφόρο το δηλητήριο. Οσοι έχουν διαβάσει πολύ βρίσκονται σε ακόμα πιο έντονη πολιορκία από την κακία. Μπορούν να χρησιμοποιήσουν το σοφιστικέ οπλοστάσιο των επιστημών και της λογοκοπίας για να καταδείξουν πόσο αδικαιολόγητο άδικο έχουν οι άλλοι εν συγκρίσει με το δικό τους, δικαιολογημένο (!) άδικο, που τεχνηέντως μεταμφιέζουν σε δίκαιο! Αυτό είναι γνωστό στην ανθρωπότητα ήδη από την εποχή που οι αναγνώστες του πλατωνικού «Μενέξενου» διάβαζαν το «πᾶσά τε ἐπιστήμη χωριζομένη δικαιοσύνης καὶ τῆς ἄλλης ἀρετῆς πανουργία, οὐ σοφία φαίνεται» («κάθε επιστήμη χωρίς δικαιοσύνη και αρετή είναι πανουργία, όχι σοφία»).
Ο Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος, όπως όλοι οι ενσαρκωμένοι αληθείς Φιλόσοφοι (με το «Φ» κεφαλαίο), ήταν πείσμων: Αρνείτο να κακολογήσει, αρνείτο να κακιώσει, αρνείτο να πικραθεί. Ο βίος του ήταν Λόγος και παράδειγμα Αρετής. Αποδείξεις περί τούτου μπορεί κάποιος να δει στο λιτό διαμέρισμά του στην Κυψέλη και στις συνειδήσεις όλων των τυχερών ανθρώπων που τον γνώρισαν και είχαν την ευλογία να λάβουν συμβουλές, καθοδήγηση και γνώσεις από εκείνον.
Το παρόν αφιερώνεται με αγάπη και σεβασμό στην καταστερισμένη μνήμη του και με την ευχή η ανάλαφρη ψυχή του να πλανηθεί για λίγο καιρό ακόμα, μέχρι το μέγα ταξίδιόν της, στην αγαπημένη του Σμύρνη, την οποία δεν άντεχε να ξαναδεί μετά την καταστροφή. Στη συνέντευξη που μου είχε παραχωρήσει τον Οκτώβριο είχε πει για την πόλη του: «Δεν έχω ξαναπάει μετά το '22. Και ψυχικά δεν αντέχω να το κάνω, να δω τα σπίτια μας, που ιδιοποιήθηκαν οι Τούρκοι ή που στη θέση τους έχτισαν τα δικά τους. Να ξέρετε ότι, κατά τον Πλάτωνα, η Σμύρνη είναι η εκπαιδεύτρια πόλη της Ελλάδος - διά του Ομήρου».
Καλό ταξίδι, Ελληνα δάσκαλε.
Παναγιώτης Λιάκος
«Με την εμψυχωτική ανάμνηση της δόξας της αρχαίας Ελλάδας, να υπάρχει ένα αίσθημα χρέους, ώστε να επιθυμούν να φαίνονται αντάξιοι των αρχαίων Ελλήνων. Επίσης, αποφεύγοντας έντονους διχασμούς να προσπαθήσουν και στο πεδίο της οικονομίας και στο πεδίο του πολιτισμού να δράσουν δημιουργικά. Νομίζω ότι υπάρχουν οι δυνάμεις να το κάνουν αυτό. Υπάρχουν άνθρωποι ικανοί να ζήσουν μια ζωή δημιουργική. [...] Η λέξη ευτυχία, ετυμολογικά, σημαίνει καλή τύχη. Δηλαδή, κάτι που δεν εξαρτάται από τον άνθρωπο, αλλά από τις περιστάσεις της ζωής του. Η λέξη που εκφράζει την ουσιαστική έννοια είναι η ευδαιμονία. Η ευδαιμονία προϋποθέτει ψυχική έξαρση του ανθρώπου, πνευματική ανάταση και, βεβαίως, σε μια τροχιά ηθική. Κατ' εμέ, για να είναι εφικτή για τον άνθρωπο, η ευδαιμονία πρέπει να έχει εξασφαλίσει τον βιοπορισμό του και να έχει καλές σχέσεις με τον περίγυρό του - και ενδεχομένως να έχει και δημιουργικές εξάρσεις».
Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος, από συνέντευξη που παραχώρησε στον υπογράφοντα για την «κυριακάτικη δημοκρατία», Οκτώβριος 2015.
Σμύρνη 8 Φεβρουαρίου 1913 - Αθήνα 7 Φεβρουαρίου 2016. 103 ενιαυτοί πληρωμένοι με εμπειρίες, αρετή, άθληση πνευματική και σωματική, και προσφορά στο κοινό καλό. Να είσαι καλός Ελληνας επί 103 χρόνια δεν είναι εύκολο σπορ. Ακόμα δυσκολότερο είναι να έχεις βαδίσει δίπλα σε τόσες παγίδες και να έχεις υπερπηδήσει τόσα εμπόδια, σκαρφαλώνοντας εν τέλει σε τόσο υψηλές ακαδημαϊκές και γνωστικές κορυφές και να παραμένεις ανεξίκακος.
Ο Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος, ο αδιαμφισβήτητος πρωταθλητής των ελληνικών γραμμάτων, με αποτυπωμένο ολόκληρο τον 20ό αιώνα στο πρόσωπο, στο κορμί, στην καρδιά και στον νου του, δεν είναι πια ανάμεσά μας. Μετέστη σε άλλες σφαίρες και δεν θα είναι πια δίπλα μας, όταν θα πρέπει να ακούμε κάτι από πρόσωπο σεβάσμιο, που θα μας φρενάρει στις κατηφόρες που αυτοβούλως επιλέγουμε, αλλά και σε αυτές που μας επιλέγουν για να συντριβούμε στα τέλη τους.
Για τον Δεσποτόπουλο μίλησαν και έγραψαν αρκετοί, σημαίνοντες και αρμοστοί. Οικείοι του, αλλά και εξοικειωμένοι με το έργο του. Μια πτυχή του χαρακτήρα του, όμως, που είχε κάνει μεγίστη εντύπωση στον ειλικρινώς υμέτερο ήταν η ανεξικακία του.
Φιλόσοφος
Ενας από τους άγραφους νόμους του απερίσκεπτου βίου είναι να αμελεί ο βροτός να συγχωρεί, να κατανοεί και να συμπάσχει. Περνώντας τα έτη, οι αδικίες (που είναι μαθηματικά βέβαιο ότι θα «χαριστούν» σε όλους) σωρεύονται δίχως να εξοφλούνται. Οι πικρίες και τα άγη κατακάθονται στα ελώδη ύδατα της μνησικακίας, δίχως να τύχουν του κατάλληλου καθαρμού. Οσο πιο έντονη η προσωπικότητα του ανθρώπου, όσο πιο οξυμένες οι δυνατότητές του και εκθεωμένο το Εγώ του, τόσο πιο θανατηφόρο το δηλητήριο. Οσοι έχουν διαβάσει πολύ βρίσκονται σε ακόμα πιο έντονη πολιορκία από την κακία. Μπορούν να χρησιμοποιήσουν το σοφιστικέ οπλοστάσιο των επιστημών και της λογοκοπίας για να καταδείξουν πόσο αδικαιολόγητο άδικο έχουν οι άλλοι εν συγκρίσει με το δικό τους, δικαιολογημένο (!) άδικο, που τεχνηέντως μεταμφιέζουν σε δίκαιο! Αυτό είναι γνωστό στην ανθρωπότητα ήδη από την εποχή που οι αναγνώστες του πλατωνικού «Μενέξενου» διάβαζαν το «πᾶσά τε ἐπιστήμη χωριζομένη δικαιοσύνης καὶ τῆς ἄλλης ἀρετῆς πανουργία, οὐ σοφία φαίνεται» («κάθε επιστήμη χωρίς δικαιοσύνη και αρετή είναι πανουργία, όχι σοφία»).
Ο Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος, όπως όλοι οι ενσαρκωμένοι αληθείς Φιλόσοφοι (με το «Φ» κεφαλαίο), ήταν πείσμων: Αρνείτο να κακολογήσει, αρνείτο να κακιώσει, αρνείτο να πικραθεί. Ο βίος του ήταν Λόγος και παράδειγμα Αρετής. Αποδείξεις περί τούτου μπορεί κάποιος να δει στο λιτό διαμέρισμά του στην Κυψέλη και στις συνειδήσεις όλων των τυχερών ανθρώπων που τον γνώρισαν και είχαν την ευλογία να λάβουν συμβουλές, καθοδήγηση και γνώσεις από εκείνον.
Το παρόν αφιερώνεται με αγάπη και σεβασμό στην καταστερισμένη μνήμη του και με την ευχή η ανάλαφρη ψυχή του να πλανηθεί για λίγο καιρό ακόμα, μέχρι το μέγα ταξίδιόν της, στην αγαπημένη του Σμύρνη, την οποία δεν άντεχε να ξαναδεί μετά την καταστροφή. Στη συνέντευξη που μου είχε παραχωρήσει τον Οκτώβριο είχε πει για την πόλη του: «Δεν έχω ξαναπάει μετά το '22. Και ψυχικά δεν αντέχω να το κάνω, να δω τα σπίτια μας, που ιδιοποιήθηκαν οι Τούρκοι ή που στη θέση τους έχτισαν τα δικά τους. Να ξέρετε ότι, κατά τον Πλάτωνα, η Σμύρνη είναι η εκπαιδεύτρια πόλη της Ελλάδος - διά του Ομήρου».
Καλό ταξίδι, Ελληνα δάσκαλε.
Παναγιώτης Λιάκος
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου