Κανέναν, εκτός από την ίδια τη χώρα, το μέλλον της και το κοινωνικό σύνολο. Τα μνημόνια, που τόσο πλήγωσαν αυτό το λαό, είχαν ένα συστατικό στοιχείο, το οποίο θα μπορούσε να είναι και το μοναδικό όφελος, η μοναδική ευκαιρία της χώρας και των κατοίκων της, που θα αποκόμιζε από την κρίση.
Ακόμη και οι πιο σκληροί υπέρμαχοι όμως των μνημονίων, όλοι οι κήρυκες της «ανάγκης» να αλλάξει αυτή η χώρα και οι νοοτροπίες που την έριξαν στο πιο βαθύ σκοτάδι των τελευταίων ετών, σε ένα σημείο αδιαφόρησαν και έκαναν πίσω: στις μεταρρυθμίσεις.
Ούτε η λιτότητα, ούτε η καταστροφή της κοινωνικής συνοχής, ούτε η διάλυση της μεσαίας τάξης, ούτε ο καταποντισμός των μισθών και των συντάξεων, ούτε η εξαφάνιση των εργασιακών δικαιωμάτων, ούτε η εδραίωση των τραπεζών ως τον απόλυτο άρχοντα της χώρας, ούτε καν η φτωχοποίηση του ελληνικού λαού, η εξαθλίωση ενός μεγάλου κομματιού και η απίστευτη ανεργία ήταν συστατικά στοιχεία των μνημονίων. Ήταν αυτά που επετεύχθησαν με την εφαρμογή τους.
Τα μνημόνια όμως είχαν ως κύριο συστατικό στοιχείο μια σειρά από δομικές αλλαγές στη λειτουργία του κράτους, της πολιτείας, της χώρας, αλλά και μια σειρά από μεταρρυθμίσεις, που οι προηγούμενες κυβερνήσεις δεν τόλμησαν να κάνουν αναλογιζόμενες πάντοτε το πολιτικό κόστος, με αποτέλεσμα να μας φέρουν την κρίση.
Τα μνημόνια στηρίχτηκαν στη λογική της μείωσης των δαπανών, του περιορισμού των καρτέλ, της συρρίκνωσης του δημόσιου τομέα, του μικρότερου και λιγότερο γραφειοκρατικού κράτους παντού, του εξορθολογισμού της λειτουργίας της αγοράς, του εκσυγχρονισμού της κρατικής μηχανής, του ελέγχου της αλόγιστης σπατάλης και του περιορισμού της διαφθοράς και της κομματικής εξάρτησης.
Από αυτούς τους στόχους ουδείς επετεύχθη. Όλοι όσοι στήριξαν την πολιτική τους σε αυτές τις πολύ λογικές (για τους νεοφιλελεύθερους αν θέλετε) μεταρρυθμίσεις, τελικά δεν έκαναν παρά μια τρύπα στο νερό. Κάλυψαν την αδυναμία τους, με αφορμή την κρίση και τα μνημόνια, να δημιουργήσουν ένα νέο, πιο υγιές κράτος.
Και κάπως έτσι χάθηκε και η τελευταία ευκαιρία να ανακάμψουμε πραγματικά και μέσα από τα δεινά που αντιμετωπίζουμε όλοι μας να βγει έστω κάτι καλό. Ένα συμμαζευμένο δημόσιο, πιο λογικές τιμές, λιγότερη ρεμούλα και απατεωνιά, περισσότερη αξιοκρατία, διάλυση των κομματικών στρατών, κατάργηση της λογικής του βολέματος, της μίζας και της αρπαχτής.
Δε θέλω να σκεφτεί κάποιος ότι είμαι υπέρ των μνημονίων, επειδή δεν είμαι. Τα μνημόνια ήταν ένα μεγάλο λάθος, το οποίο πληρώσαμε αναγκαστικά όλοι μας (ή σχεδόν όλοι).
Ωστόσο, δεν μπορώ να παραγνωρίσω όσα λέγαμε τις εποχές της ευημερίας ότι αυτό το κράτος πρέπει να αλλάξει, αυτό το κράτος έχει απίστευτα προβλήματα, η κοινωνία έχει αποκτήσει στρεβλή νοοτροπία κτλ. Το αναγνωρίζαμε όλοι, όπως αναγνωρίζαμε και τις παθογένειες. Κι αυτές οι παθογένειες έφεραν τη χώρα στο γκρεμό κι εμάς να πέφτουμε ο ένας μετά τον άλλο μέσα.
Τότε κατηγορούσαμε εαυτούς και αλλήλους για όλες αυτές τις κακοδαιμονίες. Ήμασταν όλοι απογοητευμένοι, επειδή κανείς δεν αναλάμβανε το πολιτικό κόστος (πλην ελαχίστων περιπτώσεων) να πει τα πράγματα με το όνομά τους και κυρίως να λάβει δυσάρεστες αποφάσεις για το καλό της χώρας και του κοινωνικού συνόλου.
Αν κάποιος το τολμούσε πλήρωνε δυσανάλογο κόστος και γινόταν εξαιρετικά δυσάρεστος έως ανεπιθύμητος σε κάθε κόμμα, σε κάθε παρέα ακόμη ακόμη.
Με τα μνημόνια όμως δόθηκε η ευκαιρία οι απαιτούμενες αυτές αλλαγές να γίνουν, χωρίς τόσο τραγικές επιπτώσεις. Εξάλλου, τα υπόλοιπα μέτρα που δεν είχαν καμιά σχέση με αυτή τη ριζική δομική αλλαγή, ήταν τόσο δραματικά, που η όποια μεταρρύθμιση θα μπορούσε να περάσει πιο εύκολα από ποτέ.
Κανείς όμως δεν το τόλμησε. Ίσα ίσα ακόμη και οι υπέρμαχοι των μεταρρυθμίσεων δεν έδειξαν καμιά διάθεση να τις υλοποιήσουν κι όσοι την έδειξαν έκαναν πίσω, διότι όλοι εκείνοι που βολεύονται από ένα κράτος πελατειακό τους έβαλαν και πάλι στο στόχαστρο.
Κάπως έτσι η όποια ευκαιρία προέκυπτε από τα μνημόνια και την κρίση χάθηκε και μοιραία (δεν είμαι ο Λεφάκης, αλλά έτσι το βλέπω) όποιες κι αν είναι οι εξελίξεις μελλοντικά εμείς θα πρέπει να συζητάμε εκ νέου πως θα αντιμετωπίσουμε τις παθογένειες. Ακόμη και να βγούμε από την κρίση είναι νομοτελειακό ότι θα ξαναμπούμε.
Θα δώσω ένα πρόσφατο παράδειγμα, που δείχνει πόσο βαθιά είναι η σήψη της κοινωνίας και της πολιτικής μας. Στις 106 τροπολογίες της τελευταίας στιγμής περιλαμβάνονται ακόμη και επαναπροσλήψεις προσωπικού που απολύθηκε και εμφανίστηκαν ως απολύσεις που ζητούσε η τρόικα, στο πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων, του περιορισμού των «άχρηστων» οργανισμών κτλ.
Επίσης, μια σειρά ακόμη από αυτές τις τροπολογίες μοιάζουν εντελώς ρουσφετολογικές. Και μπορεί να είμαι καχύποπτος, όμως ποιος μπορεί να μου βγάλει από το μυαλό ότι οι βεβιασμένες τροπολογίες το μόνο που κάνουν (όχι όλες βεβαίως) είναι να συλλέγουν ψηφαλάκια για τις επόμενες εκλογές;
Γι’ ακόμη μια φορά στήνονται κομματικοί στρατοί και μόνον όσοι εθελοτυφλούν δεν το διαπιστώνουν. Κι από κοντά όλοι εμείς είτε να κλαίμε τη μοίρα μας, είτε να στηρίζουμε (επειδή μας βολεύει) τις παθογένειες.
Τάσου Τασιούλα, voria.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου